Nasz organizm. Budowa i funkcjonowanie

Pierwsza część RODZINNEJ ENCYKLOPEDII ZDROWIA przedstawia budowę i funkcjonowanie ludzkiego organizmu; zawiera barwne tablice anatomiczne.

UKŁAD SERCOWO-NACZYNIOWY

U człowieka dorosłego długość wszystkich naczyń krwionośnych wynosi ok. 90 tys. km. Naczynia te zaopatrują każdą komórkę organizmu w tlen i inne substancje odżywcze oraz odprowadzają z nich dwutlenek węgla oraz pozostałe niepotrzebne produkty przemiany materii. Serce, jedna z najtrwalszych i najbardziej wytrzymałych pomp naturalnych, utrzymuje bez przerwy przepływ 4-5 litrów krwi przez ogromny układ krwionośny. Serce kurczy się na dobę 100 tys. razy, przepompowując ok. 10 tys. litrów krwi. W ciągu życia człowieka serce kurczy się ok. 2,5 mld razy, czas spoczynku serca między kolejnymi skurczami nie przekracza sekundy. Chociaż budowa serca zapewnia jego pracę przez całe życie, choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną zgonów. W Polsce np. w 1996 r. na choroby układu krążenia zmarło ponad 101 tys. osób. Przyczyną większości tych zgonów jest zawał mięśnia sercowego, często występujący w pełni życia. Zaburzenia sercowo-naczyniowe, przeważnie dają o sobie znać w postaci nadciśnienia tętniczego lub chorób naczyń wieńcowych. Jest to związane z czynnikami typowymi dla współczesnego stylu życia (np. bogata w tłuszcze dieta, palenie tytoniu, zaniechanie ćwiczeń fizycznych) oraz z dziedzicznością. Badania wykazują jednocześnie, że zawałom mięśnia sercowego, udarom i innym zaburzeniom sercowo-naczyniowym można zapobiec przez właściwy, korzystny dla serca styl życia.

1. żyły szyjne 2. aorta 3. serce 4. aorta brzuszna 5. tętnica nerkowa 6. żyła nerkowa 7. tętnice biodrowe 8. żyły odpiszczelowe 9. tętnice grzbietowe stopy 10. żyły grzbietowe stopy 11. tętnica piszczelowa tylna 12. tętnica piszczelowa przednia 13. żyła udowa 14. tętnica udowa 15. tętnica promieniowa 16. tętnica łokciowa 17. żyła główna dolna 18. tętnica obojczykowa 19. żyła odpromieniowa 20. żyła podobojczykowa 21. żyła główna górna 22. tętnice szyjne

Przy każdym skurczu serce wyrzuca do największej tętnicy, czyli aorty, 50-80 ml krwi pod ciśnieniem umożliwiającym jej przepływ do najbardziej odległych naczyń. Krew po oddaniu tlenu przepływa do układu żylnego i płynie z powrotem do serca i płuc, aby rozpocząć kolejny cykl krążenia.

1. pień tętnicy płucnej 2. lewa tętnica wieńcowa 3. gałąź otaczająca 4. żyły wieńcowe 5. prawa tętnica wieńcowa 6. łuk aorty

Serce człowieka dorosłego ma wielkość męskiej pięści, utworzone jest z mięśni i pokryte osierdziem, mocną dwuwarstwową błoną. Więzadła, zrośnięte z zewnętrzną błoną otaczającą serce oraz z kośćmi klatki piersiowej i kręgosłupa, utrzymują serce w górnej części klatki piersiowej.

1. łuk aorty 2. pień tętnicy płucnej 3. tętnice płucne 4. żyły płucne 5. lewy przedsionek 6. zastawka płucna 7. zastawka aorty 8. zastawka mitralna 9. lewa komora 10. prawa komora 11. zastawka trójdzielna 12. prawy przedsionek 13. żyły płucne 14. tętnice płucne 15. żyła główna górna

Cztery jamy serca oddzielone są zastawkami, które umożliwiają przepływ krwi tylko we właściwym kierunku. Krew wykorzystana wpływa do prawego przedsionka, a stamtąd do prawej komory, która pompuje ją do płuc. Odnowiona, utlenowana krew spływa z płuc do lewego przedsionka i przez zastawkę dwudzielną do lewej komory - głównej pompy serca, która skutecznie wyrzuca ją przez zastawkę aortalną do tętnicy głównej i dużego krążenia krwi.

Rozdział prezentujący zasady i metody leczenia przybliża problemy związane z diagnozowaniem i procesem leczenia, tak konwencjonalnego, jak i najrozmaitszych jego metod alternatywnych, z wszystkimi ich zaletami i wadami.

NOWE MOŻLIWOŚCI ZOBRAZOWANIA WNĘTRZA ORGANIZMU

Zastosowanie nowoczesnych technik umożliwia obecnie uzyskanie obrazu każdego narządu wewnętrznego bez zabiegu chirurgicznego. Do badań tych, oprócz standardowych zdjęć rentgenowskich, należą:

Ultrasonografia (USG), w której używa się, tak jak w sondzie głębinowej, fal ultradźwiękowych (o wysokiej częstotliwości). Fale te, nie sprawiając bólu, wnikają do naszego ciała i odbijają się od narządów wewnętrznych. Odbicia te można obserwować na monitorze, można je zarejestrować w komputerze i wydrukować. Aparatura może być też połączona z przystawką do badania przepływu krwi w naczyniach. Ultrasonografia jest bardzo użyteczna podczas monitorowania ciąży, ponieważ badania te, w przeciwieństwie do promieni Roentgena, nie działają szkodliwie na płód.

Badanie rezonansu magnetycznego umożliwiające - w odróżnieniu od badań rentgenowskich - uzyskanie obrazu trójwymiarowego. Promienie rentgenowskie zastąpiono tu bardzo silnym polem elektromagnetycznym. Fale radiowe wytwarzane w aparaturze do rezonansu magnetycznego wnikają do ciała pacjenta, wywołując okresowe przesunięcie jąder w atomach. W momencie zatrzymania fali radiowej jądra atomów powracają do swej prawidłowej pozycji, wytwarzając jednocześnie sygnały przesyłane do komputera, który przetwarza je na trójwymiarowy obraz, widoczny na monitorze. Obraz ten można zarejestrować na taśmie wideo lub sfotografować.

Fiberoskopia, która umożliwia lekarzowi bezpośrednie oglądanie narządów wewnętrznych. Służy do tego fiberoskop - elastyczna rurka lub cewnik, zaopatrzone w urządzenie optyczne i odpowiednio ustawione zwierciadła. Urządzenie to wprowadza się przez usta lub odbyt pacjenta albo inny otwór naturalny czy niewielkie nacięcie chirurgiczne. Za pomocą umieszczonego w rurce światłowodu można obejrzeć podczas kolonoskopii wnętrze jelita grubego, podczas laparoskopii narządy jamy brzusznej, a podczas artroskopii wnętrze stawu. Można także pobrać próbkę tkanki do badań. Możliwe jest również wykonanie wielu różnych operacji, takich jak usunięcie polipa jelita grubego czy zabieg naprawy stawu.

Tomografia komputerowa (CT, od ang. Computer tomography), w której przy użyciu promieni rentgenowskich uzyskuje się trójpłaszczyznowy obraz przekrojów naszego ciała. Pacjenta umieszcza się w tunelu skanera, natomiast aparat rentgenowski obraca się wokół niego i wykonuje podczas badania setki zdjęć. Komputer przetwarza uzyskane obrazy w trójwymiarowy obraz przekroju ciała. Dla lepszego uwidocznienia narządu można użyć dodatkowo powszechnie stosowanych w radiologii środków cieniujących. Możliwe jest także posługiwanie się obrazem kolorowym.

Główną część RODZINNEJ ENCYKLOPEDII ZDROWIA tworzą hasła w układzie alfabetycznym, zawierające informacje na temat 450 różnych schorzeń i dolegliwości, ich diagnozowania i leczenia.

Bardzo zniszczony staw można obecnie zastąpić stawem sztucznym, takim jak ta proteza stawu biodrowego, wykonana z metalu lub plastiku.

1. wyrostek sutkowaty kości skroniowej 2. nerw twarzowy

Akupunktura, pomocna w wielu schorzeniach, bywa czasami skuteczna także w leczeniu porażenia nerwu twarzowego. Podczas tej choroby dochodzi do obrzęku nerwu i jego ucisku w kanale kostnym w obrębie wyrostka sutkowatego kości skroniowej.

W końcowej części RODZINNEJ ENCYKLOPEDII ZDROWIA znajduje się rozdział poświęcony lekom, z przejrzystą tabelą leków najczęściej stosowanych (nazwa leku, jego zastosowanie, działania niepożądane, środki ostrożności) oraz lista adresów i telefonów miejsc (organizacji społecznych, stowarzyszeń, fundacji, grup wsparcia i samopomocy), w których można uzyskać pomoc i poradę w sprawach zdrowotnych.

Przejrzysty spis treści oraz indeks pozwalają bez trudu dotrzeć do interesujących Czytelnika zagadnień.

RODZINNA ENCYKLOPEDIA ZDROWIA odpowie na wszystkie Wasze pytania dotyczące zdrowia!

Ten wyjątkowy, przystępnie i rzetelnie napisany poradnik - RODZINNA ENCYKLOPEDIA ZDROWIA - będzie z pewnością niezastąpioną pozycją w domowej biblioteczce każdego z Was!

DO STRONY GŁÓWNEJ KLIKNIJ -->